108 names of Shiva

In Hindu mythology, the God ShiVa has 108 names. The following is a list of the names.

List of names

क्रमांक

Names (संस्कृत)

मन्त्र (देवनागरी)

Mantra (IAST)

Meaning / भावार्थ

1

शिव

ॐ शिवाय नमः।

Om Shivāya Namaḥ

जो अत्यन्त मङ्गलकर हैं

2

महेश्वर

ॐ महेश्वराय नमः।

Om Maheśvarāya Namaḥ

जो देवों के देव हैं

3

शम्भु

ॐ शम्भवे नमः।

Om Śambhave Namaḥ

जो सुख-सम्पत्ति प्रदान करने वाले हैं

4

पिनाकी

ॐ पिनाकिने नमः।

Om Pinākine Namaḥ

जो पिनाक नामक धनुष धारण करने वाले हैं

5

शशिशेखर

ॐ शशिशेखराय नमः।

Om Śaśiśekharāya Namaḥ

जो शीश पर चन्द्रमा धारण करने वाले हैं

6

वामदेव

ॐ वामदेवाय नमः।

Om Vāmadevāya Namaḥ

जो समस्त प्रकार से शुभ एवं सुन्दर हैं

7

विरूपाक्ष

ॐ विरूपाक्षाय नमः।

Om Virūpākṣāya Namaḥ

जिनके माथे पर विलक्षण नेत्र है

8

कपर्दी

ॐ कपर्दिने नमः।

Om Kapardine Namaḥ

जो जटा धारण करने वाले हैं

9

नीललोहित

ॐ नीललोहिताय नमः।

Om Nīlalohitāya Namaḥ

जो नीले तथा लाल वर्ण वाले हैं

10

शङ्कर

ॐ शङ्कराय नमः।

Om Śaṅkarāya Namaḥ

जो सुख-सम्पदा प्रदान करने वाले हैं

11

शूलपाणी

ॐ शूलपाणिने नमः।

Om Śūlapaṇine Namaḥ

जो त्रिशूल धारण करने वाले हैं

12

खट्वाङ्गी

ॐ खट्वाङ्गिने नमः।

Om Khaṭvāṅgine Namaḥ

जो खट्वाङ्ग नामक आयुध धारण करने वाले हैं

13

विष्णुवल्लभ

ॐ विष्णुवल्लभाय नमः।

Om Viṣṇuvallabhāya Namaḥ

जो भगवान विष्णु को अतिप्रिय हैं

14

शिपिविष्ट

ॐ शिपिविष्टाय नमः।

Om Śipiviṣṭhāya Namaḥ

जो अपने स्वरूप से विशिष्ट किरणें उत्सर्जित करते हैं

15

अम्बिकानाथ

ॐ अम्बिकानाथाय नमः।

Om Ambikānāthāya Namaḥ

जो देवी अम्बिका अर्थात् पार्वती के पति हैं

16

श्रीकण्ठ

ॐ श्रीकण्ठाय नमः।

Om Śrīkaṇṭhāya Namaḥ

जो सुन्दर कण्ठ वाले हैं

17

भक्तवत्सल

ॐ भक्तवत्सलाय नमः।

Om Bhaktavatsalāya Namaḥ

जो अपने भक्तों से अगाध प्रेम करने वाले हैं

18

भव

ॐ भवाय नमः।

Om Bhavāya Namaḥ

जो स्वयं सृष्टि के रूप में प्रकट होने वाले हैं

19

शर्व

ॐ शर्वाय नमः।

Om Śarvāya Namaḥ

जो समस्त कष्टों एवं पापों को नष्ट करने वाले हैं

20

त्रिलोकेश

ॐ त्रिलोकेशाय नमः।

Om Trilokeśāya Namaḥ

जो तीनों लोकों के स्वामी हैं

21

शितिकण्ठ

ॐ शितिकण्ठाय नमः।

Om Śitikhaṇṭhāya Namaḥ

जो श्वेत कण्ठ वाले हैं

22

शिवाप्रिय

ॐ शिवाप्रियाय नमः।

Om Śivāpriyāya Namaḥ

जो देवी पार्वती को अत्यन्त प्रिय हैं

23

उग्र

ॐ उग्राय नमः।

Om Ugrāya Namaḥ

जो अत्यन्त उग्र प्रकृति वाले हैं

24

कापाली

ॐ कपालिने नमः।

Om Kāpāline Namaḥ

जो गले में कपाल की माला धारण करने वाले हैं

25

कामारि

ॐ कामारये नमः।

Om Kāmāraye Namaḥ

जो कामदेव के परम शत्रु हैं

26

अन्धकासुरसूदन

ॐ अन्धकासुरसूदनाय नमः।

Om Andhakāsurasūdanāya Namaḥ

जो अन्धकासुर का वध करने वाले हैं

27

गङ्गाधर

ॐ गङ्गाधराय नमः।

Om Gaṅgādharāya Namaḥ

जो जटाओं में देवी गङ्गा को धारण करने वाले हैं

28

ललाटाक्ष

ॐ ललाटाक्षाय नमः।

Om Lalāṭākṣāya Namaḥ

जो अपने ललाट पर नेत्र धारण करते हैं

29

कालकाल

ॐ कालकालाय नमः।

Om Kālākālāya Namaḥ

जो काल अर्थात् यम के भी काल हैं

30

कृपानिधि

ॐ कृपानिधये नमः।

Om Kṛpānidhaye Namaḥ

जो कृपा के सागर हैं

31

भीम

ॐ भीमाय नमः।

Om Bhīmāya Namaḥ

जो भीम के समान बलवान हैं

32

परशुहस्त

ॐ परशुहस्ताय नमः।

Om Paraśuhastāya Namaḥ

जो परशु अर्थात् फरसा नामक अस्त्र धारण करने वाले हैं

33

मृगपाणि

ॐ मृगपाणये नमः।

Om Mṛgapāṇaye Namaḥ

जो भक्तों के मनरूपी मृग को धारण करने वाले हैं

34

जटाधर

ॐ जटाधराय नमः।

Om Jaṭādharāya Namaḥ

जो जटा धारण करने वाले हैं

35

कैलासवासी

ॐ कैलासवासिने नमः।

Om Kailāsavāsine Namaḥ

जो कैलाश पर्वत पर निवास करने वाले हैं

36

कवची

ॐ कवचिने नमः।

Om Kavachine Namaḥ

जो कवच धारण करने वाले हैं

37

कठोर

ॐ कठोराय नमः।

Om Kaṭhorāya Namaḥ

जो अत्यन्त सुदृढ़ एवं अति बलशाली हैं

38

त्रिपुरान्तक

ॐ त्रिपुरान्तकाय नमः।

Om Tripurāntakāya Namaḥ

जो त्रिपुरासुर का अन्त करने वाले हैं

39

वृषाङ्क

ॐ वृषाङ्काय नमः।

Om Vṛṣāṅkāya Namaḥ

जिनके ध्वज पर नन्दी का चिन्ह अङ्कित है

40

वृषभारूढ

ॐ वृषभारूढाय नमः।

Om Vṛṣabhārūḍhāya Namaḥ

जो नन्दी पर सवार हैं

41

भस्मोद्धूलितविग्रह

ॐ भस्मोद्धूलितविग्रहाय नमः।

Om Bhasmoddhūlitavigrahāya Namaḥ

जो सम्पूर्ण शरीर पर भस्म धारण करने वाले हैं

42

सामप्रिय

ॐ सामप्रियाय नमः।

Om Sāmapriyāya Namaḥ

जिन्हें सामवेद अत्यन्त प्रिय है

43

स्वरमय

ॐ स्वरमयाय नमः।

Om Svaramayāya Namaḥ

जो सातों स्वरों में निवास करने वाले हैं

44

त्रयीमूर्ति

ॐ त्रयीमूर्तये नमः।

Om Trayīmūrtaye Namaḥ

जो ऋग्वेद, यजुर्वेद एवं सामवेद के रूप में स्थित हैं

45

अनीश्वर

ॐ अनीश्वराय नमः।

Om Anīśvarāya Namaḥ

जो स्वयं ही सबके स्वामी हैं

46

सर्वज्ञ

ॐ सर्वज्ञाय नमः।

Om Sarvajñāya Namaḥ

जो सर्वज्ञ हैं

47

परमात्मा

ॐ परमात्मने नमः।

Om Paramātmané Namaḥ

जो परम पिता परमेश्वर हैं

48

सोमसूर्याग्निलोचन

ॐ सोमसूर्याग्निलोचनाय नमः।

Om Somasūryāgnilocanāya Namaḥ

जो चन्द्र, सूर्य एवं अग्नि को अपने तीन नेत्रों के रूप में धारण करने वाले हैं

49

हविस्

ॐ हविषे नमः।

Om Haviṣe Namaḥ

जो हवि अर्थात् आहुति के साक्षात् स्वरूप हैं

50

यज्ञमय

ॐ यज्ञमयाय नमः।

Om Yajñamayāya Namaḥ

जो स्वयं यज्ञ स्वरूप हैं

51

सोम

ॐ सोमाय नमः।

Om Somāya Namaḥ

जो चन्द्रमा के समान शीतल एवं निर्मल हैं

52

पञ्चवक्त्र

ॐ पञ्चवक्त्राय नमः।

Om Pañcavaktrāya Namaḥ

जो पाँच मुख वाले हैं

53

सदाशिव

ॐ सदाशिवाय नमः।

Om Sadāśivāya Namaḥ

जो सदैव शुभ हैं

54

विश्वेश्वर

ॐ विश्वेश्वराय नमः।

Om Viśveśvarāya Namaḥ

जो सम्पूर्ण सृष्टि के स्वामी हैं

55

वीरभद्र

ॐ वीरभद्राय नमः।

Om Vīrabhadrāya Namaḥ

जो अत्यन्त उग्र स्वभाव वाले हैं

56

गणनाथ

ॐ गणनाथाय नमः।

Om Gaṇanāthāya Namaḥ

जो समस्त गणों के स्वामी हैं

57

प्रजापति

ॐ प्रजापतये नमः।

Om Prajāpataye Namaḥ

जो समस्त प्राणियों के स्वामी हैं

58

हिरण्यरेता

ॐ हिरण्यरेतसे नमः।

Om Hiraṇyaretase Namaḥ

जो सहस्र सूर्यों के समान तेज धारण करने वाले हैं

59

दुर्धर्ष

ॐ दुर्धर्षाय नमः।

Om Durdharṣāya Namaḥ

जिन्हें पराजित नहीं किया जा सकता

60

गिरीश

ॐ गिरीशाय नमः।

Om Giriśāya Namaḥ

जो पर्वतों के स्वामी हैं

61

गिरिश

ॐ गिरिशाय नमः।

Om Giriśāya Namaḥ

जो कैलाश पर्वत पर शयन करने वाले हैं

62

अनघ

ॐ अनघाय नमः।

Om Anaghāya Namaḥ

जो पापों से रहित हैं

63

भुजङ्गभूषण

ॐ भुजङ्गभूषणाय नमः।

Om Bhujangabhūṣaṇāya Namaḥ

जो सर्पों को आभूषण के रूप में धारण करने वाले हैं

64

भर्ग

ॐ भर्गाय नमः।

Om Bhargāya Namaḥ

जो समस्त पापों को नष्ट करने वाले हैं

65

गिरिधन्वा

ॐ गिरिधन्विने नमः।

Om Giridhanviné Namaḥ

जो मेरु पर्वत को अपने धनुष के रूप में धारण करने वाले हैं

66

गिरिप्रिय

ॐ गिरिप्रियाय नमः।

Om Giripriyāya Namaḥ

जिन्हें पर्वत अति प्रिय हैं

67

कृत्तिवासा

ॐ कृत्तिवाससे नमः।

Om Kṛttivāsse Namaḥ

जो गजचर्म धारण करने वाले हैं

68

पुराराति

ॐ पुरारातये नमः।

Om Purārātaye Namaḥ

जो त्रिपुरासुर एवं उसके तीनों लोकों का संहार करने वाले हैं

69

भगवान्

ॐ भगवते नमः।

Om Bhagavate Namaḥ

जो परम पिता परमेश्वर हैं

70

प्रमथाधिप

ॐ प्रमथाधिपाय नमः।

Om Pramathādhipāya Namaḥ

जो प्रमथगणों अर्थात् शिवगणों के अधिपति हैं

71

मृत्युञ्जय

ॐ मृत्युञ्जयाय नमः।

Om Mṛtyuñjayāya Namaḥ

जो मृत्यु पर विजय प्राप्त करने वाले हैं

72

सूक्ष्मतनु

ॐ सूक्ष्मतनवे नमः।

Om Sūkṣmatanave Namaḥ

जो सूक्ष्म देह धारण करने वाले हैं

73

जगद्व्यापी

ॐ जगद्व्यापिने नमः।

Om Jagadvyāpine Namaḥ

जो सम्पूर्ण सृष्टि में विद्यमान रहने वाले हैं

74

जगद्गुरु

ॐ जगद्गुरवे नमः।

Om Jagadgurave Namaḥ

जो समस्त लोकों के गुरु हैं

75

व्योमकेश

ॐ व्योमकेशाय नमः।

Om Vyomakeśāya Namaḥ

जिनके केश सम्पूर्ण आकाश में व्याप्त हैं

76

महासेनजनक

ॐ महासेनजनकाय नमः।

Om Mahāsenajanakāya Namaḥ

जो भगवान कार्तिकेय के पिता हैं

77

चारुविक्रम

ॐ चारुविक्रमाय नमः।

Om Cāruvikramāya Namaḥ

जो सौन्दर्य को जीतने वाले हैं

78

रुद्र

ॐ रुद्राय नमः।

Om Rudrāya Namaḥ

जो भयंकर स्वरूप वाले हैं

79

भूतपति

ॐ भूतपतये नमः।

Om Bhūtapатaye Namaḥ

जो भूतप्रेत एवं पञ्च महाभूतों के स्वामी हैं

80

स्थाणु

ॐ स्थाणवे नमः।

Om Sthāṇave Namaḥ

जो अचल और शाश्वत प्रभु हैं

81

अहिर्बुध्न्य

ॐ अहिर्बुध्न्याय नमः।

Om Ahirbudhnyāya Namaḥ

जो कुण्डलिनी धारण करने वाले हैं

82

दिगम्बर

ॐ दिगम्बराय नमः।

Om Digambarāya Namaḥ

जो दिशाओं को वस्त्र के रूप में धारण करने वाले हैं

83

अष्टमूर्ति

ॐ अष्टमूर्तये नमः।

Om Aṣṭamūrtaye Namaḥ

जो आठ रूपों वाले हैं

84

अनेकात्मा

ॐ अनेकात्मने नमः।

Om Anekātmané Namaḥ

जो अनेक रूप धारण करने वाले हैं

85

सात्त्विक

ॐ सात्त्विकाय नमः।

Om Sāttvikāya Namaḥ

जो परम सात्विक हैं

86

शुद्धविग्रह

ॐ शुद्धविग्रहाय नमः।

Om Śuddhavigrahāya Namaḥ

जो पूर्ण रूप से शुद्ध एवं निर्मल हैं

87

शाश्वत

ॐ शाश्वताय नमः।

Om Śāśvatāya Namaḥ

जो अनन्त एवं अविनाशी हैं

88

खण्डपरशु

ॐ खण्डपरशवे नमः।

Om Khaṇḍaparśave Namaḥ

जो खण्डित परशु धारण करने वाले हैं

89

अज

ॐ अजाय नमः।

Om Ajāya Namaḥ

जो अजन्मा अर्थात् शाश्वत हैं

90

पाशविमोचक

ॐ पाशविमोचकाय नमः।

Om Pāśavimochakāya Namaḥ

जो समस्त सांसरिक बन्धनों से मुक्त करने वाले हैं

91

मृड

ॐ मृडाय नमः।

Om Mṛḍāya Namaḥ

जो सुख प्रदान करने वाले हैं

92

पशुपति

ॐ पशुपतये नमः।

Om Paśupataye Namaḥ

जो समस्त जीवों के स्वामी हैं

93

अग्निहोत्र

ॐ अग्निहोत्राय नमः।

Om Agnihotráya Namaḥ

जो अग्निहोत्र यज्ञ रूप हैं

94

शिवशक्ति

ॐ शिवशक्तये नमः।

Om Śivaśaktaye Namaḥ

जो शिव और शक्ति के संयोग रूप हैं

95

भस्मेश्वर

ॐ भस्मेश्वराय नमः।

Om Bhasmeśvarāya Namaḥ

जो भस्म रूप धारण करने वाले हैं

96

शिरोमणि

ॐ शिरोमणये नमः।

Om Śiromaṇaye Namaḥ

जो प्रमुख एवं श्रेष्ठ हैं

97

क्षिप्रदर्शी

ॐ क्षिप्रदर्शिने नमः।

Om Kṣipradarśine Namaḥ

जो शीघ्र दर्शन देने वाले हैं

98

व्याल

ॐ व्यालाय नमः।

Om Vyālāya Namaḥ

जो सर्प रूप धारण करने वाले हैं

99

धूम्र

ॐ धूम्राय नमः।

Om Dhūmrāya Namaḥ

जो धूम्र वेश में हैं

100

भुवनेश्वर

ॐ भुवनेश्वराय नमः।

Om Bhuvaneśvarāya Namaḥ

जो सम्पूर्ण ब्रह्माण्ड के स्वामी हैं

101

त्रिनेत्र

ॐ त्रिनेत्राय नमः।

Om Trinetraje Namaḥ

जो तीन नेत्रों वाले हैं

102

नटराज

ॐ नटराजाय नमः।

Om Naṭarājāya Namaḥ

जो नृत्य के स्वामी हैं

103

भैरव

ॐ भैरवाय नमः।

Om Bhairavāya Namaḥ

जो उग्र भैरव रूप वाले हैं

104

शूलिनी

ॐ शूलिन्याय नमः।

Om Śūlinyāya Namaḥ

जो शूल धारण करने वाले हैं

105

वज्रदंष्ट्र

ॐ वज्रदंष्ट्राय नमः।

Om Vajradaṁṣṭrāya Namaḥ

जो वज्र दाँत वाले हैं

106

विश्वनाथ

ॐ विश्वनाथाय नमः।

Om Viśvanāthāya Namaḥ

जो सम्पूर्ण लोकों के स्वामी हैं

107

रुद्रनाथ

ॐ रुद्रनाथाय नमः।

Om Rudranāthāya Namaḥ

जो रुद्र के प्रधान हैं

108

शिवाय

ॐ शिवाय नमः।

Om Shivāya Namaḥ

परम शिव स्वरूप